კულტურა
„უდედობა" ქართულ კინოში
ქართული კინო დედის სახეებით მდიდარი არაა. დედის კულტმა კინოში ფეხი ვერ მოიკიდა.

მიუხედავად მტკიცე და საპატიო ადგილისა ენაში. მედგარი ტრადიციისა სადღეგრძელოებში. მიუხედავად ქართლის დედის ქანდაკებისა, რომელიც დარაჯობს ქართულ ცნობიერებას, კინომ ეს ტენდენცია არ აიტაცა.

თუმცა, ახალ ქართულ კინოს გზა დედამ  "გაუკვალა".  მნიშვნელოვანი და გარდამტეხი ეტაპი ქართულ კინოში -სამოციანელების მოსვლა და მათი ესთეტიკის დამკვიდრება - "მაგდანას ლურჯათი" დაიწყო - დუდუხანა წეროძის დედის როლით.

მაგდანა ჩაგრული, თუმცა, სისტემის და უსამართლობის წინააღმდეგ მებრძოლი ქალია. მებრძოლი, რომელიც მარცხდება. მაგდანასთან ერთად მარცხდება და პრაქტიკულად კარგა ხნით ქრება დედის პერსონაჟიც.

"უდედობა" დიდი ხნით იკავებს ადგილს ქართულ კინოსივრცეში. იგივე თენგიზ აბულაძის შემოქმედებაში. "სხვის შვილებში" დედას დედინაცვალი ცვლის.
უდედობაა "ნატვრის ხეში". უდედო მარიტა სრულიად მარტოა პატრიარქალურ გარემოში.

დედასთან ერთად მამაც ქრება "მონანიებაში" - სტალინური მანქანა ყველას იწირავს.

ქრებიან დედები, სამაგიეროდ, ჩნდებიან ბებიები. მანანას ბებია ("მანანა") ჭრიჭინას ბებიები ("ჭრიჭინა"), ოლღა ბებია ("მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი"), მარიტას ბებია ("ნატვრის ხე"). 

ბებიას ამ როლებიდან სამ მათგანს სესილია თაყაიშვილი ასრულებს. მსახიობს ბებიას სამი განსხვავებული ტიპაჟი შემოყავს, დასამახსოვრებელი და საკულტო პერსონაჟები.

ქართულ კინოში დედას ასე არ გაუმართლა. მართალია, დასამახსოვრებელია მიხეილ ჭიაურელის "ოთარაანთ ქვრივი", თუმცა, ვერიკო ანჯაფარიძის ოთარაანთ ქვრივი ვერ იქცა კინოპერსონაჟად, ვერ "აჯობა" წიგნის გმირს, მისი სახე-ხატი "ლიტერატურული" დარჩა.

გაცილებით საინტერესოა ვერიკო ანაჯაფარიძის დედის პერსონაჟი მიხეილ ჭიაურელის ფილმში "რაც გინახავს ვეღარ ნახავ". მიუხედავად ფრაგმენტულობისა და ფილმში რამდენჯერმე გაელვებისა არისტოკრატი დედა-დიასახლისის კარიკატურული პერსონაჟი ერთ-ერთი საინტერესოა ქართული კინოს ისტორიაში.

დედის პერსონაჟი კინოში უკვე "საქმიანი სახით" დაბრუნდა ლანა ღოღობერიძის ფილმში "რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე". თუმცა,  აქ მარტო "დედა" აღარ არის საინტერესო ავტორისთვის, მან ქალის გმირი რამდენიმე ჰიპოსტაზით წარმოაჩინდა. ქალი-დედა-პროფესიონალი ჟურნალისტი - ამ სახეების ჭიდილი და დრამატული დაპირისპირება აისახა სოფიკო ჭიაურელის პერსონაჟში.

ფილმში თავს იჩენს უდედობაც, სოფიკოს დედის გადასახლება და მრავალი წლის შემდეგ მისი დაბრუნება. დედა ბრუნდება, თუმცა, ის დიდხანს ვერ რჩება ვერც ფილმსა და ვერც ზოგადად ქართულ კინოში.

გასული საუკუნის 90 -იან წლებში ყველა ფრაგმენტული დედის პერსონაჟი თემურ ბაბლუანის "უძინართა მზეს" გმირმა მამამ გადაფარა. ომების, საყოველთაო დაპირისპირებისა და კატაკლიზმების ეპოქაში ქართულმა კინომ მამისა და შვილის ჰარმონიული ურთიერთობა აჩვენა. ამით გააგრძელა "ჯარისკაცის მამის" ტრადიცია, როდესაც შვილების თაობა მამებს არ უპირისპირდება.

თუმცა, განსხვავებით "ჯარისკაცის მამისგან" "უძინართა მზეში" მოდელი იცვლება - მამა კვდება და შვილი რჩება, რაც პრინციპული და შეიძლება ითქვას სასიკეთო ცვლილებაა.

ისევ დედებს რომ დავუბრუნდეთ, დედები 21-ე საუკუნის ქართულ კინოში ქალი რეჟისორების ფილმებით ბრუნდებიან. მათ არსებულ რეალობასთან კონფლიქტი აქვთ. მაგდანას მსგავსად თავისა და შვილების გადარჩენა მარტოებს უწევთ ("ანას ცხოვრება", "გაიღიმე"). თუმცა მარტოობა რიგ შემთხვევაში უკვე მათი არჩევანია.

გადარჩენის ამ გზაზე დედა შესაძლებელია საშიშიც გახდეს ("საშიში დედა"), რადგან იგი მძიმე ყოფის გარდა, საკუთარ კულტსაც უნდა დაუპირისპირდეს. ის ვალდებულებები, ის როლი დააყენოს ეჭვქვეშ, რასაც ტრადიცია და ოჯახი აკისრებს. “დედას“ ეს დაპირისპირება შეიძლება არც ისე კარგად გამოუვიდეს, როგორც ზემოთხსენებულ ფილმში არ გამოსდის, თუმცა, ალბათ ჯობია საშიში იყოს, ვიდრე უსახური, შეუმჩნეველი.

ქართულ კინოს არ ყავს მისი მამა რომა, დედის პერსონაჟი, რომელიც იქნებოდა საინტრესო და დასამახსოვრებელი.
შეიძლება ეს სულაც არაა აუცილებელი, თუმცა, მას შეეძლო ერთგვარი წინააღმდეგობა გაეწია ქართლის დედის სტერეოტიპისთვის, რომელიც ამ დრომდე ასე მძიმედ აწევს ქართულ ცნობიერებას.



| Print |  E-mail
FaceBook Twitter Google
დღის სიახლეები
შინაგან საქმეთა სამინისტრომ ზესტაფონში "ქურდული სამყაროს" წევრობის ბრალდებით, კრიმინალური ავტორიტეტები და "ქურდული სამყაროს" აქტიური წევრები დააკავა.
11:37 / 18-06-2018
ქუთაისში, შარტავს ქუჩაზე ხანძარია.
14:45 / 17-06-2018
კოალიციის "განათლება ყველასათვის – საქართველო" და მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრის ინიციატივითა და ორგანიზებით მიმდინარე "მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს კონკურსის ფარგლებში საუკეთესო ათეული დასახელდა,
17:53 / 15-06-2018
ბიძინა ივანიშვილი, როგორც მმართველი პარტიის ლიდერი, უნდა გახდეს პრემიერ-მინისტრი,
11:38 / 14-06-2018
მსგავსი სიახლეები






მესხიშვილის თეატრში სეზონი არ დასრულებულა. თუმცა დასრულდა
პრემიერებისა და სიახლეების პერიოდი.
მესხიშვილის თეატრში სეზონი არ დასრულებულა. თუმცა დასრულდა პრემიერებისა და სიახლეების პერიოდი.
10:13 / 15.06.2018






ფესტივალი
ფესტივალი "თეატრალური იმერეთი -2018" ქვეყანაში მიმდინარე მღელვარე მოვლენების ფონზე გაიმართა.
18:24 / 10.06.2018






ქუთაისში, მესხიშვილის თეატრში  თეატრალური ფესტივალი
„თეატრალური იმერეთი 2018“ დასრულდა.
ქუთაისში, მესხიშვილის თეატრში  თეატრალური ფესტივალი „თეატრალური იმერეთი 2018“ დასრულდა.
11:22 / 08.06.2018






საგამოფენო დარბაზში
საგამოფენო დარბაზში "ვარლა" მხატვარ თორნიკე სანოძის პერსონალური გამოფენა გაიმართა.
14:07 / 07.06.2018






მესხიშვილის თეატრში ფესტივალის თეატრალური
მესხიშვილის თეატრში ფესტივალის თეატრალური "იმერეთი 2018"  ბოლო სპექტაკლი გაიმართება.
12:45 / 07.06.2018
რეიტინგული ამბები
"ეს არის დამოუკიდებლობა?" - აქციის პატარა მონაწილის ემოციური გამოსვლა (ვიდეო)
ქუთაისში, მესხიშვილის თეატრის წინ დილიდან სტუდენტების აქცია მიმდინარეობს, რომლებიც ხორავას ქუჩაზე მოკლული დავით სარალიძის ოჯახს სოლიდარობას უცხადებენ.
15:30 / 01.06.2018
16 წლის რობი კაპანაძემ 6 წლის ბიჭის სოცოცხლე იხსნა
ქუთაისში, ნიკეას ქუჩაზე ცეცხლმოკიდებული კორპუსიდან ექვსი წლის პაატა ღამბაშიძე მეათეკლასელმა რობი კაპანაძემ გამოიყვანა.
13:58 / 31.05.2018
ტყიბულის შახტში უსაფრთოხების ახალი სისტემა დამონტაჟდა (ფოტო)
ტყიბულში მინდელის სახელობის შახტში ექსპლოატაციაში უსასფრთხოების ახალი სისტემა დაინერგა.
13:55 / 12.06.2018
კალენდარი
მოცემული ვებ გვერდი „ჯუმლას" ძრავზე შექმნილი უნივერსალური კონტენტის მენეჯმენის სისტემის (CMS) ნაწილია. ის USAID-ის მიერ დაფინანსებული პროგრამის "მედია გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებული მმართველობისთვის" (M-TAG) მეშვეობით შეიქმნა, რომელსაც „კვლევისა და გაცვლების საერთაშორისო საბჭო" (IREX) ახორციელებს. ამ ვებ საიტზე გამოქვეყნებული კონტენტი მთლიანად ავტორების პასუხისმგებლობაა და ის არ გამოხატავს USAID-ისა და IREX-ის პოზიციას.
This web page is part of Joomla based universal CMS system, which was developed through the USAID funded Media for Transparent and Accountable Governance (MTAG) program, implemented by IREX. The content provided through this web-site is the sole responsibility of the authors and does not reflect the position of USAID or IREX.

ავტორის/ავტორების მიერ საინფორმაციო მასალაში გამოთქმული მოსაზრება შესაძლოა არ გამოხატავდეს ფონდ  ”ღია საზოგადოება-საქართველოს” პოზიციას. შესაბამისად, ფონდი არ არის პასუხისმგებელი მასალის შინაარსზე. The views, opinions and statements expressed by the authors and those providing comments are theirs only and do not necessarily reflect the position of Open Society Georgia Foundation. Therefore, the Open Society Georgia Foundation is not responsible for the content of the information material.